دویچه وله آلمان – مراد رحمتی
هرانا در گزارش سالانه خود برای سال ۲۰۲۵ از اجرای مجازات اعدام دستکم ۱۹۲۲ نفر خبر داده است. بر اساس این گزارش، اعدامها در قیاس با سال گذشته ۱۰۶ درصد افزایش داشته و ۱۰ نفر نیز در ملاعام اعدام شدهاند.
هرانا، مجموعه فعالان حقوق بشر، بر اساس دادههای مستند جمعآوریشده، گزارش داده است که اجرای مجازات اعدام در سال ۲۰۲۵ به بالاترین سطح خود در یازده سال گذشته رسیده است.
گزارش هرانا وضعیت حقوق بشر در ایران در دوره یکساله از ۱۲ دی ۱۴۰۳ تا ۲۹ آذر ۱۴۰۴ (اول ژانویه ۲۰۲۵ تا ۲۰ دسامبر ۲۰۲۵) را پوشش میدهد و بر پایه بررسی بیش از ۱۰ هزار و ۸۲۶ گزارش حقوق بشری گردآوری شده است.
طبق این گزارش که روز جمعه ۴ دی ماه (۲۶ دسامبر) منتشر شد، دستکم ۱۹۲۲ نفر در سال ۲۰۲۵ در ایران اعدام شدهاند و از این تعداد ۱۰ مورد اعدام در ملاءعام انجام شده است.
گزارش سالانه وضعیت حقوق بشر در ایران؛ ویژه سال ۲۰۲۵
نهادهای حقوق بشری میگویند جمهوری اسلامی جایگاه ایران را در اعدامهای ملاءعام به رتبه نخست ارتقا داده و آن را به نام خود ثبت کرده است.
این نوع اعدامها در میدانهای عمومی و در مقابل چشمان شهروندان، خانوادهها و کودکان انجام میگیرد و تبعات آن فراتر از گرفتن جان یک انسان است.
آمار اعدامها تصویری نگرانکننده از وضعیت حقوق بشر در کشور ارائه میدهد. طبق گزارش ۸۵ صفحهای هرانا، در سال ۲۰۲۵ دستکم ۱۶۸ نفر نیز به اعدام محکوم شدهاند.
محمود امیریمقدم، مدیر “سازمان حقوق بشر ایران”، در گفتوگو با دویچهوله میگوید: «حکومت تلاش میکند با اعدام، ترس و حس درماندگی بین مردم ایجاد کند تا مردم احساس کنند هیچ قدرتی ندارند و حکومت قدرتمندتر از آنان است.»
کارزار “سهشنبههای نه به اعدام” در ۵۵ زندان ایران
از طرفی در داخل زندانهای ایران نیز زندانیان سیاسی و غیرسیاسی با راهاندازی کارزار “سهشنبههای نه به اعدام” دست به اعتصاب غذا زدهاند.
کارزار “سهشنبههای نه به اعدام” که از بهمن ۱۴۰۲ با اعتصاب غذای هفتگی شماری از زندانیان سیاسی در ایران آغاز شد بیش از دو سال است ادامه دارد.
تاکنون زندانیان ۵۵ زندان به این کارزار پیوستهاند. هر هفته بیانیههایی از سوی زندانیان منتشر میشود و آنها سایر زندانیان، مردم و جامعه جهانی را به حمایت از این اقدام اعتراضی دعوت میکنند.
در گزارش هرانا به این کارزار در زندانهای ایران اشارهای نشده اما این نهاد حقوق بشری در گزارش خود نوشته است که از میان اعدامشدگان ۱۶۸۱ نفر مرد و ۵۹ نفر زن بودهاند. همچنین ۲ نفر از اعدامشدگان در زمان وقوع اتهام، زیر ۱۸ سال سن داشتهاند.
طبق این گزارش ۹۵ درصد اعدامها بهصورت مخفیانه انجام شده و تنها پنج درصد از سوی رسانههای رسمی اعلام شدهاند. از مجموع احکام اعدام صادرشده در سال ۲۰۲۵ نیز ۱۵۱ حکم علیه مردان و ۱۴ حکم علیه زنان ثبت شده و ۵ حکم اعدام علنی صادر شده است. علاوه بر این، ۲ حکم اعدام علیه “مجرمان کودک” نیز گزارش شده است.
دادههای هرانا حاکی است که اجرای احکام اعدام نسبت به سال ۲۰۲۴ بیش از ۱۰۶ درصد افزایش داشته است.
طبق گزارش هرانا، بیشترین اعدامها در ماه نوامبر و کمترین آنها در ماه مارس ثبت شدهاند. در سطح استانی، البرز نزدیک به ۱۱ درصد و خراسان رضوی با بیش از ۸ درصد بیشترین سهم از اعدامها را داشتهاند.
زندان قزلحصار کرج و زندان دستگرد اصفهان بهعنوان کانونهای اصلی اجرای احکام اعدام معرفی شدهاند.
هرانا در گزارش سالانه خود میگوید تحلیل روندهای بلندمدت نشان میدهد که پس از کاهش نسبی اعدامها بین سالهای ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۰، از سال ۲۰۲۱ به بعد اعدامها دوباره افزایش یافته و سال ۲۰۲۵ با ثبت ۱۹۲۲ اعدام، بالاترین رقم سالانه در یازده سال اخیر را به خود اختصاص داده است.
