نوشته داود:
از سرکوب تا سکوها؛ چگونه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی فوتبال ایران را مصادره کرد؟
جلوگیری از ورود مهدی تاج به خاک کانادا را نمیتوان صرفاً یک اتفاق اداری یا دیپلماتیک تلقی کرد؛ این رخداد، بازتابی از واقعیتی عمیقتر درباره پیوند ساختار ورزش ایران با نهادهای نظامی و امنیتی، بهویژه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است. کشوری مانند کانادا که این نهاد را در فهرست سازمانهای تروریستی قرار داده، بهطور طبیعی سیاستی سختگیرانه در قبال اعضا و وابستگان آن اتخاذ میکند و بر همین اساس، ورود افراد دارای پیشینه در این ساختار را محدود میسازد.
در این میان، سوابق مهدی تاج قابل چشمپوشی نیست. او در سال ۱۳۵۹ به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی پیوست و در ادامه، در حوزههای اطلاعاتی و عملیاتی این نهاد فعالیت داشت. چنین پیشینهای، در کنار نقشهای اقتصادی و مدیریتی بعدی، نشاندهنده مسیری است که از ساختارهای امنیتی به مدیریت ورزش کشور منتهی شده است؛ مسیری که به باور بسیاری از منتقدان، ریشه بسیاری از مشکلات امروز فوتبال ایران است.
نفوذ گسترده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در عرصههای مختلف، از سیاست و اقتصاد گرفته تا ورزش، همواره با انتقادات جدی همراه بوده است. منتقدان معتقدند این نهاد نهتنها در سرکوب اعتراضات مردمی نقش داشته، بلکه با گسترش حضور خود در نهادهای مدنی، استقلال این حوزهها را نیز تحتالشعاع قرار داده است. فوتبال ایران نیز از این قاعده مستثنا نبوده و مدیریت آن در سالهای اخیر بیش از پیش رنگوبوی سیاسی و امنیتی به خود گرفته است.
در چنین شرایطی، حضور چهرههایی با پیشینه نظامی در رأس فدراسیون فوتبال، به باور بسیاری، موجب تغییر ماهیت این ورزش مردمی شده است. تیم ملی که زمانی نماد وحدت و غرور ملی بود، اکنون از نگاه بخشی از جامعه، به ابزاری تبلیغاتی بدل شده است. انتقادها حاکی از آن است که برخی بازیکنان، بهجای نمایندگی مطالبات مردم، در مسیر تأیید و همراهی با ساختار سیاسی حاکم حرکت میکنند؛ مسئلهای که فاصله میان مردم و تیم ملی را بهطور محسوسی افزایش داده است.
فوتبالی که دیگر مردمی نیست، از حضور سپاه تا بیاعتمادی ملی / فوتبال در اسارت سپاه؛ تیم ملی یا ابزار حکومت؟
نتیجه این روند، شکلگیری نوعی بیاعتمادی عمومی نسبت به فوتبال ملی است؛ تا جایی که برای بخشی از افکار عمومی، تیم ملی دیگر نماینده واقعی مردم ایران تلقی نمیشود، بلکه بهعنوان تیمی حکومتی و وابسته به ساختار قدرت شناخته میشود. این شکاف اجتماعی، زنگ خطری جدی برای آینده فوتبال ایران به شمار میرود.
در نهایت، ماجرای جلوگیری از ورود مهدی تاج به کانادا را باید در چارچوبی گستردهتر تحلیل کرد؛ چارچوبی که نشان میدهد تداوم حضور نهادهای نظامی در عرصه ورزش، نهتنها پیامدهای داخلی، بلکه تبعات بینالمللی نیز به همراه خواهد داشت.
