اروپا به صف واشنگتن و تلآویو پیوست : تهدید به اقدام نظامی علیه توان موشکی ایران
ار.اف.ای (RFI):
در پی حملات موشکی ایران به اهدافی در کشورهای عرب خلیج فارس، رهبران فرانسه، آلمان و بریتانیا اعلام کردند که در صورت تداوم این حملات، آمادهاند برای «نابود کردن توان شلیک موشک و پهپاد از مبدأ» دست به اقدام دفاعی بزنند. همزمان، اتحادیه اروپا از تقویت حضور نظامی خود در منطقه و حفاظت از تنگه هرمز خبر داده است.
در پی حملات موشکی جمهوری اسلامی ایران به اهدافی در منطقه خلیج فارس، رهبران سه کشور اروپایی فرانسه، آلمان و بریتانیا اعلام کردند که در صورت ادامه این حملات، آمادهاند «اقدامات دفاعی لازم و متناسب» را در منطقه به اجرا بگذارند. امانوئل ماکرون، فردریش مرتس و کییر استارمر در بیانیهای مشترک حملات موشکی جمهوری اسلامی ایران به کشورهای منطقه را «کور و نامتناسب» خواندند و از «شگفتی و نگرانی عمیق» خود سخن گفتند. آنان اعلام کردند که در صورت تکرار این حملات، برای دفاع از منافع خود و متحدانشان در منطقه دست به اقدام خواهند زد. آنان تصریح کردند که میتوانند «برای نابود کردن توانایی ایران در شلیک موشک و پهپاد از مبدأ» دست به عمل بزنند.
کییر استارمر در پیامی در شبکه اجتماعی «ایکس» نوشت که تنها راه پایان دادن به این تهدید، «از میان برداشتن موشکها یا پرتابگرهای آنها در مبدأ» است. او همچنین تأیید کرد که بریتانیا به آمریکا اجازه داده است از برخی پایگاههای خود برای این «هدف دفاعی مشخص و محدود» استفاده کند.
فردریش مرتس، صدراعظم آلمان، نیز در کنفرانسی خبری گفت که سالها هشدار و تحریم اروپا علیه حکومت ایران نتیجهای نداشته است، زیرا اروپا آماده نبود «در صورت لزوم از منافع بنیادی خود با نیروی نظامی دفاع کند». او افزود که اکنون «زمان درس دادن به متحدان نیست» و اروپا، با وجود تردیدها، در بسیاری از اهداف با آمریکا همسوست، هرچند خود به تنهایی توان تحقق آنها را نداشته باشد.
در نشست فوقالعاده ویدئویی وزیران خارجه اتحادیه اروپا، که عصر یکشنبه برگزار شد، کمتر صدایی در انتقاد از حملات آمریکا و اسرائیل شنیده شد. به گفته یک منبع دیپلماتیک اروپایی، اگرچه همه بر ضرورت رعایت حقوق بینالملل و کاهش تنش تأکید کردند، اما «هیچکس از حذف علی خامنهای ابراز تأسف نکرد».
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، گفت وزیران بیش از همه «حملات کورکورانه رژیم ایران به شرکای ما» را محکوم کردهاند و آن را «تنشی بیسابقه» خواندهاند که باید متوقف شود.در این میان، کشورهای اروپایی که در منطقه حضور نظامی دارند، خود نیز هدف حملات قرار گرفتهاند. بریتانیا در قبرس و قطر، آلمان در نزدیکی فرودگاه اربیل عراق و در اردن، و فرانسه در امارات متحد عربی و اردن، از شنبه تاکنون با حملات ایران روبرو بودهاند.
فرانسه که با چند کشور منطقه، از جمله امارات، قطر و کویت، توافقهای دفاعی دارد، اعلام کرده است که در صورت درخواست این کشورها میتواند نیروهای مستقر خود را برای دفاع از آنان به کار گیرد. حدود ۹۰۰ نظامی فرانسوی در پایگاه دریایی مینا زاید و پایگاه هوایی الظفره در ابوظبی مستقرند. به نوشته لوموند، جنگندههای رافال مستقر در این پایگاه در روزهای گذشته برای رهگیری پهپادهای ایران به پرواز درآمدهاند. با این حال، پایگاه دریایی فرانسه نیز از اصابت یک پهپاد «شاهد» در امان نمانده و خساراتی مادی دیده است.
اتحادیه اروپا همچنین اعلام کرده است که مأموریت دریایی «آسپیدس» را تقویت خواهد کرد. این مأموریت که در سال ۲۰۲۴ برای حفاظت از کشتیهای تجاری در برابر حملات حوثیها در دریای سرخ شکل گرفت، اکنون مأموریت یافته است امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز را نیز تقویت کند : گذرگاهی که حدود ۲۰ درصد نفت جهان از آن عبور میکند.
ژان-نوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه، اعلام کرد که پاریس به جای یک ناو، سه ناو جنگی در اختیار این مأموریت اروپایی قرار خواهد داد : ناوهایی مجهز به سامانههای دفاعی پیشرفته که افزون بر قدرت بازدارندگی، امکان ارزیابی مستقل وضعیت منطقه را برای اروپا فراهم میکنند.
نمایندۀ عالی اتحادیۀ اروپا: مرگ خامنهای راه را برای «ایرانی متفاوت» گشوده است
ناصر اعتمادی:
نمایندۀ عالی اتحادیۀ اروپا در امور سیاست خارجی و امنیتی، کایا کالاس، امروز یکشنبه اول مارس، مرگ علی خامنهای را «لحظهای تعیینکننده در تاریخ ایران» توصیف کرد. کایا کالاس با انتشار بیانیهای اعلام کرد: «مرگ علی خامنهای لحظهای سرنوشتساز در تاریخ ایران است. آنچه پس از این رخ خواهد داد نامعلوم است، اما اکنون مسیری به سوی ایرانی متفاوت گشوده شده است : ایرانی که شهروندانش میتوانند آزادی بیشتری برای شکل دادن به سرنوشت خود داشته باشند.» او افزود که با شرکای منطقهای در تماس است تا راهکارهای عملی برای کاهش تنشها و جلوگیری از گسترش درگیری بررسی شود.
به گفتۀ نمایندۀ عالی اتحادیۀ اروپا، وزیران امور خارجۀ کشورهای گروه هفت امروز یکشنبه برای بررسی تحولات اخیر تشکیل جلسه خواهند داد. کالاس همچنین نشست فوقالعادۀ وزیران امور خارجۀ اتحادیۀ اروپا را بهصورت ویدئوکنفرانس برای ساعت هفده به وقت بروکسل فراخوانده است. پیش از آن نیز سفیران کشورهای عضو اتحادیۀ اروپا گردهم میآیند. اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، از برگزاری نشست «کالج امنیتی» این نهاد در روز دوشنبه خبر داده است.
همزمان، گزارشها از داخل ایران حاکی از واکنشهای دوگانه در میان شهروندان است. در برخی شهرها از جمله تهران، اصفهان، شیراز، کرج، ایذه و چند شهر دیگر، ویدئوهایی در شبکههای اجتماعی منتشر شده که رضایت مردم را از کشته شدن علی خامنهای از خلال برگزاری جشنهای خیابانی، رقص و شعار «آزادی» نشان میدهند. روزنامه نیویورک تایمز به نقل از تماسهای تصویری با ساکنان تهران نوشت که «موسیقی شاد در خیابانها طنینانداز شده و مردم از پنجرهها و بالکنها فریاد آزادی سر دادهاند». در برخی شهرها مجسمهها و نمادهای جمهوری اسلامی نیز هدف اعتراض قرار گرفتهاند.
در مقابل، در میدان انقلاب تهران امروز هزاران نفر از پیروان رهبر پیشین جمهوری اسلامی برای سوگواری گرد آمدند. شرکتکنندگان که اغلب لباس سیاه بر تن داشتند، با در دست داشتن تصاویر خامنهای شعارهایی علیه آمریکا و اسرائیل سر می دادند. برخی شهروندان که با رسانههای خارجی گفتگو کردهاند، مرگ رهبر جمهوری اسلامی را نشانهای از پایان قریبالوقوع نظام اسلامی دانستهاند، در حالی که برخی دیگر نسبت به پیامدهای بیثباتی و احتمال تکرار سناریوهایی مشابه عراق ابراز نگرانی کردهاند.
در این حال، رئیس جمهوری آمریکا، دونالد ترامپ، در پیامی در شبکه اجتماعی خود نوشت: «خامنهای، یکی از شرورترین افراد تاریخ، مُرده است.» او افزود که حملات آمریکا «بدون وقفه» در هفته آینده ادامه خواهند یافت تا زمانی که «صلح در ایران برقرار شود». ترامپ همچنین مرگ خامنهای را «عدالت نهتنها برای مردم ایران، بلکه برای آمریکاییها و شهروندان بسیاری از کشورها» توصیف کرد که به گفته او قربانی سیاستهای جمهوری اسلامی شدهاند.
در پیامی مشابه نخست وزیر اسرائیل، بنیامین نتانیاهو، خطاب به مردم ایران گفت که حملات آمریکا و اسرائیل به پایگاه های قدرت جمهوری اسلامی مسیر راهیابی آنان به آزادی را خموار میکند. او بار دیگر از مردم ایران و همه اقوام این کشور خواست که این فرصت را برای دستیابی به آزادی از دست ندهند.
ارتش اسرائیل اعلام کرد که موج تازهای از حملات هوایی در تهران را تکمیل کرده و در جریان این عملیات، مقر فرماندهی نیروهای انتظامی جمهوری اسلامی را هدف قرار داده است. به گفته سخنگوی فارسیزبان ارتش اسرائیل، با انهدام این مرکز، ارتباط میان سطوح فرماندهی و نیروهای میدانی که مسئول مدیریت عملیات امنیتی در پایتخت بودند، قطع شده است.
در بیانیه ارتش اسرائیل آمده است که نیروهای انتظامی جمهوری اسلامی طی سالهای گذشته نقش محوری در سرکوب اعتراضات مردمی داشتهاند و این حمله با هدف تضعیف توان عملیاتی آنان انجام شده است.
همچنین اعلام شد که قرارگاه «ثارالله»، که بهعنوان ستاد هماهنگی دفاع از تهران در برابر تهدیدهای نظامی فعالیت میکرد، در این حملات منهدم شده است. مقامهای اسرائیلی تأکید کردهاند که هدف از این عملیات، آسیب زدن به ساختار فرماندهی و کنترل جمهوری اسلامی و کاهش توان آن در مدیریت بحرانهای داخلی و نظامی بوده است.
مقامهای رسمی جمهوری اسلامی ایران تاکنون جزئیاتی درباره میزان خسارات یا تلفات احتمالی این حملات منتشر نکردهاند.
